Alexander van Daele – psychiater-somnoloog
Ik ben Alexander van Daele, psychiater en ESRS-gecertificeerd somnoloog. Een somnoloog is iemand die zich heeft gespecialiseerd in slaapgeneeskunde. Vanuit mijn praktijk De Slaapdokter help ik volwassenen bij wie slaapproblemen en psychische klachten het dagelijks leven beïnvloeden.
Waarom ik me in slaap heb gespecialiseerd
Een aantal jaren geleden ben ik mij gaan verdiepen in de verstoorde slaap van mensen met psychiatrische aandoeningen. Daarbij viel mij iets op: de slaapgeneeskunde en de psychiatrie zijn in de praktijk grotendeels gescheiden werelden, terwijl slaap en psychische gezondheid onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.
Ik ben ervan overtuigd geraakt dat we de slaapproblemen van psychiatrische patiënten te vaak beschouwen als alleen een symptoom van hun psychiatrische aandoening. Somberheid, angst en vermoeidheid overdag kunnen het topje van de ijsberg zijn. Onder de oppervlakte kan een zelfstandige slaapstoornis bestaan, die soms al vóór de psychiatrische aandoening aanwezig was en kan bijdragen aan het voortduren of terugkeren van psychische klachten.
Dat inzicht heeft mij gemotiveerd om mij naast de psychiatrie te specialiseren in slaapgeneeskunde. Ik probeer die twee werelden bij elkaar te brengen. In mijn praktijk onderzoek en behandel ik daarom de psychische klachten en de slaapproblemen in samenhang, met aandacht voor de manier waarop ze elkaar beïnvloeden.
Mijn aanpak: begrijpen wat er gebeurt
Ik besteed veel tijd aan uitleg over slaap. Hoe ontstaat slaap in ons lichaam? Welke lichamelijke processen zijn daarbij betrokken? En wat kunnen we doen om die processen weer goed te laten werken?
Vaak zijn er mogelijkheden om het interne slaapsysteem beter te laten functioneren. Dat vraagt meestal om veranderingen in gedrag én in de manier waarop iemand naar slaap kijkt. Die veranderingen vinden niet van de ene op de andere dag plaats. Het is een proces dat tijd en oefening vraagt.
Daarom begint mijn aanpak met mensen laten begrijpen hoe slaap werkt. Als je begrijpt waarom bepaalde gewoonten je slaap ondersteunen of juist verstoren, wordt ook duidelijk waarom je iets kan veranderen. Dat maakt het gemakkelijker om veranderingen toe te passen en vol te houden.
Om die uitleg begrijpelijk te maken, gebruik ik de metafoor van De Slaapmachine. Daarmee laat ik zien hoe de verschillende onderdelen van je interne slaapsysteem samenwerken, waardoor die samenwerking kan haperen en wat je zelf kunt doen om je Slaapmachine weer beter te laten werken.
Hoe De Slaapmachine ontstond
De methode van De Slaapmachine heb ik door de jaren heen verder ontwikkeld. De gesprekken met mensen in mijn spreekkamer helpen me daarbij: welke uitleg geeft inzicht, waar ontstaat verwarring en wat hebben mensen nodig om zelf verder te kunnen?
Ieder nieuw inzicht neem ik weer mee in de verdere ontwikkeling van de uitleg over De Slaapmachine.
Met het zelfhulptraject ‘Word de monteur van je Slaapmachine’ maak ik die kennis ook toegankelijk buiten mijn praktijk. Een behandeling starten is namelijk voor veel mensen een drempel. Je hebt vaak een verwijzing nodig van de huisarts, je moet uitzoeken wat je zorgverzekeraar vergoedt, en soms speelt ook schaamte mee. Daardoor kan het lang duren voordat je de juiste uitleg krijgt — terwijl juist die uitleg zo belangrijk is.
Het door mij ontwikkelde zelfhulptraject "Word de monteur van je Slaapmachine" haalt die drempels voor een groot deel weg. Je krijgt uitleg en praktische handvatten om je slaap beter te begrijpen en ermee aan de slag te gaan. Let op: het is een educatief zelfhulptraject; je ontvangt daarbij geen individuele medische beoordeling of behandeling.
Mijn eerdere boeken
Mijn belangstelling voor begrijpelijke uitleg over slaap komt ook terug in mijn boeken. Ik ben mede-auteur van Nooit Meer Niet Meer Slapen en schreef ook het kinderboek De Superslaapmachine.
Met mijn boeken, artikelen en zelfhulptraject wil ik kennis over slaap toegankelijk maken. In taal die je kunt volgen, ook wanneer je geen medische of psychologische achtergrond hebt.
Wat ik je wil meegeven
Als je al lang slecht slaapt, kan het moeilijk zijn om nog te geloven dat er iets kan veranderen. Deze overtuiging komt terug bij zo goed als alle mensen met langdurige slaapproblemen. Zeker wanneer eerdere pogingen weinig hebben opgeleverd.
Ik neem die ervaring serieus. Tegelijk wil ik samen onderzoeken welke mogelijkheden er nog wel zijn. Wat heb je geprobeerd? Welke uitleg heb je gekregen? En is voldoende duidelijk wat jouw klachten in stand houdt?
Mijn doel is dat je beter begrijpt wat er speelt en welke volgende stap bij je past. Dat kan beginnen met rustig verder lezen, zelfstandig aan de slag gaan of onderzoeken of individuele behandeling passend is.
